De Centrale - Yvonne Versteeg

Goed & Kwaad, Barbara Broekman

In haar werk stuurt Barbara Broekman (1955) aan op een rechtstreekse confrontatie met de zintuigen. Het grote formaat, de diepe kleuren, de suggestie van beweging en de tastbaarheid van het materiaal roepen een sensuele ervaring op. Prikkelen, verleiden en tot kijken uitdagen: dat is wat Broekman met haar werk beoogt.

In DeCentrale confronteert Barbara de bezoekers met het Goed en Kwaad. Je wordt er letterlijk door omringd: het bevindt zich op de grond in de vorm van tapijten, aan de wanden als Jacquard geweven 'schilderijen' en gordijnen. Zelfs de zitelementen annex bijzettafels verbeelden het Goed en Kwaad. In deze setting kan de bezoeker er niet om heen: Broekman brengt het goede en het slechte van het menselijk handelen expliciet onder de aandacht.

Voor de verbeelding van het goede en het kwade grijpt de kunstenares terug naar de mythen en sagen uit de Klassieke Oudheid. Deze verhalen over goden, halfgoden en de interactie tussen goden en mensen, gaan over het scala aan menselijke emoties en het handelen dat daar uit voortkomt. Broekman heeft fragmenten gebruikt uit schilderijen van Barokke meesters die deze klassieke verhalen verbeelden. In de Barok worden emoties uitvergroot en benadrukt. Het draait om passie, angst, rechtvaardigheid, geweld, machtswellust, uitbuiting, harmonie, compassie, integriteit. Dit past Broekman goed, omdat in haar oeuvre de menselijke emoties een grote rol spelen. Bovendien zijn de formele thema's als beweging, lichtwerking en driedimensionaliteit in het platte vlak zowel typerend voor de Barok als voor het werk van Broekman.

Broekman heeft relevante schilderijen geselecteerd en gekopieerd uit kunstboeken. Op basis van fragmenten uit deze kunstwerken zijn twee collages gemaakt, die respectievelijk staan voor Goed en voor Kwaad. Deze collages zijn gescand, bewerkt op de computer en uitvergroot waardoor het beeld uit elkaar valt in pixels. Beide collages vormen de basis voor de tapijten, geweven 'schilderijen', gordijnen en zitelementen die DeCentrale als Gesamtkunstwerk presenteert.

tekst: Imee Luteijn

Cin Cin! ULLA'S CHOICE

Sinds de wijngrens naar het noorden is opgeschoven en Groesbeek het epicentrum van een Nederlandse wijncultuur geworden is, groeit het besef dat de jaarlijkse cyclus ook hier een eigen vorm moet krijgen. Het moment dat de nieuwe oogst op tafel komt vraagt om feest, met alle culturele uitingen die daarbij horen: eten en drinken, dans en muziek, beelden en verhalen. Op de expositie CinCin! wordt met een keur van originele ontwerpen duidelijk gemaakt dat het oog ook wat wil. Zoals de dichter zei: de wijn is drinkbaar dankzij het glas...

Maar niet alleen glas. Klei, de oergrondstof die ook door onze rivieren zo rijkelijk wordt aangevoerd, speelt al sinds mensenheugenis een rol in de geschiedenis van de wijn. Een groep keramisten geeft zich daar rekenschap van met een waaier van schalen, kommen en zinnebeeldige tableaus. Dionysos en Bacchus, mythische figuren uit de Griekse en Romeinse oudheid, wordt nieuw leven ingeblazen. De verandering in het landschap wordt gesignaleerd. Eet- en drinkgerei krijgt nieuwnederlandse vormen...

Het grootste wonder van de wijn is de ontdekking. Hoe dat gebeurde is niet te achterhalen – de oudste sporen van de wijn gaan 7000 jaar terug – maar een enorme kroonluchter midden in deCentrale vertelt wel hoe ongelooflijk ingrijpend de ontdekking was… Mode mag niet ontbreken, want met elke nieuwe jaargang begint de cyclus opnieuw. De mooiste schone van de streek wordt uitgeroepen tot koningin, maar die gebeurtenis krijgt extra glans als ook anderen zich feestelijk tooien volgens de ideeën van de eigen tijd. Hoe de werkelijkheid verschuift kan de fotografie als geen ander laten zien...

Uit tal van disciplines heeft Ulrike Sterman (Ulla) vakmensen gevraagd om het feest van de wijn te visualiseren. Met alle exposanten om haar heen geschaard heffen wij In deCentrale het glas en zeggen wij, proostend op z’n Italiaans: Cin Cin!

Hendrik van Leeuwen

TRANSITO - Bert Vredegoor

Bert Vredegoor orkestreerde de openingsexpositie van deCentrale. Achttien collega's gaven daar feestelijk antwoord op zijn werk. In de geest was hij alom aanwezig, maar in concreto bleef hij toch onzichtbaar, zoals het licht dat iets onthult zélf vaak niet wordt gezien. Daarom krijgt hij met zijn nieuwste werk nu alle ruimte. Maar hoe zichtbaar ook, het mysterie neemt alleen maar toe.
Vredegoor geeft vorm aan plaatsen waar het begrip stokt. Grensgebieden zijn het, waar de kijker een 'rite de passage' wacht. In de werken op fluweel ervaart men het dromen van een andere wereld, maar ook de angst voor het ongewisse en verlies van identiteit. Licht gloeit op in ondoorgrondelijk zwart, onafzienbare wanden worden opgetrokken, duizelingwekkende patronen onthullen een doorbraak. Alleen waarheen? De door/overgang blijft een duistere sluis van hier naar elders.
In de rasterwerken is de grens nog concreter. Men ervaart de plek waar het lichaam tot stilstand komt en de geest te rade gaat bij de notulen in het geheugen. Want hoe nu verder? Ondanks de perforatie fungeert het houten raster als limiet.
In de vormgeving wordt een onstoffelijke aanwezigheid onthuld, maar is het niet beter om van afwezigheid te spreken? Vorm en non-vorm smelten samen. Kom dichterbij en het beeld verdwijnt, neem afstand en het doemt weer op. En wat te denken van de gloed áchter het raster?
Vredegoor tart de verbeelding. Het object aan de muur leidt naar een grens en wellicht daar voorbij. Maar wat hij oproept is net zo reëel en virtueel als een droom. Het oog krijgt er geen vat op, alleen in de geest kan men passeren.

Hendrik van Leeuwen